Most kod Tvrđave je nekada bio tržni centar

Nakon oslobođenja od Osmanskog carstva 1878. godine, most kod Tvrđave izgledao je potpuno drugačije nego danas. Bio je drveni i duž njega su se nizali dućani, pa je funkcionisao kao mala trgovačka zona, nalik tadašnjim čaršijama, odnosno današnjim tržnim centrima.

Na mostu je moglo da se nađe sve, od zanatskih rukotvorina, hrane, duvana i sitne robe za svakodnevnu upotrebu, do najsočnijih glasina. Ovakva praksa nije bila retkost u osmanskom periodu: mostovi su često služili kao mesta susreta i svakodnevnog života.

Ipak, nakon dolaska srpske vlasti, ovakav koncept postepeno nestaje, a grad počinje da se menja u skladu sa novim urbanističkim pravilima.

U tom periodu dolazi i do rušenja pojedinih objekata iz osmanskog vremena, među njima i verskih građevina unutar tvrđave, gde se nekada nalazilo više džamija, dok je sačuvana tek poneka, poput Bali-begove džamije, čije ruševine i dalje imamo priliku da vidimo.

Istoričari ove promene vide kao deo šire transformacije srpskih gradova krajem 19. veka prelaska iz orijentalnog u evropski stil. Tvrđave gube vojnu funkciju i postaju javni prostori, a gradovi dobijaju novi izgled.

Danas most kod Tvrđave ima drugačiji, ali i dalje upečatljivi izgled. Iako su dućani nestali, a svakodnevni život se preselio na ulice, trgove i bulevare, most i dalje čuva duh prošlih vremena i ostaje važan deo istorijskog nasleđa i lične karte grada Niša.